The reality of Athens nowadays, is formed from the recent and continuous transformation to a multinational metropolis and this admition has been the stimulation for this diploma project. A building in the center of Athens for immigrants but at the same time for the whole neighborhood is a question which created a perplexity at first related to the way it should be handled.

The absence of existing examples with similar building programme and the continuous anxiety for its non-transformation to a cultural  center for “folklore” issues or an enclosed micro-cosmos, lead to the proposal of an hybrid space, with multifunctionality  and openness , which  are created  by combining different uses and activities.  Apart from all the above, the final proposal tries to be at the same time apprehended as an open public space, a place of leisure and culture or a center of basic services for immigrants. A building-open space which functions as an organism that produces overlapping interpretations from people, allowing encounter and possibly co-existence and exchange.

We experiment with the re-definition of void, in an effort to provoke encounter. In a residuum-void in the concrete urban tissue of Pangrati (a district in the center of Athens), a crooked slab emerges from the surface of the city. Without negating the sense of void, it carries, roofs, and contains happenings. It combines an extraverted part (rooftop terrace-open public space) and a shelter (sunken-enclosed space-protected courtyard).

The inhabitance of voids by immigrants imperceptibly transforms the city. Void as open space and void as a slot in the urban fabric, a residuum, or abandoned place, becomes the carrier of a redefinable relation between the inhabitant and public space. Occupying the void, immigrants are present where the city is absent.

By asserting their presense in public space an developing life networks in the city that intersect with networks of other social  or cultural groups, immigrants essentially  create the prospect of a city governed not by boundaries but by thresholds, i.e.encounter points. (Stavros Stavridis.”Inhabitance and otherness: Refugees and immigrants in the city”, Athens 2002: Αbsolute realism).

Void holds a neutral-undefinable identity, which can handle co-existence and encounter, contrary to a building that predefines behaviors. Symbolically the gesture of the building emerging from the ground corresponds to the immigrants increasing presence in the city which they inject with all they bring along. In counterpoint to this emerging presence, a vertical element-scaffold is erected,  a point of reference in the city. The design of the building tries to be less imposing to the user and with more freedom for the manipulation of space and for possible interventions; minimally defined functions, as spaces and activities diffuse and overlap with each other according to the needs, make space easily appropriated.

♦

Η πραγματικότητα της Αθήνας η οποία διαμορφώνεται από την σχετικά πρόσφατη και συνεχιζόμενη μετάλλαξη της σε πολυεθνική μητρόπολη αποτέλεσε το ερέθισμα για αυτήν την διπλωματική εργασία. Ένα κτίριο στο κέντρο της πόλης για τις ανάγκες του μεταναστευτικού πληθυσμού αλλά ταυτόχρονα απευθυνόμενο στο σύνολο της γειτονιάς ήταν ένα ζητούμενο που προκάλεσε μια αρχική αμηχανία σχετικά με τον χειρισμό του. Η απουσία οικείων παραδειγμάτων όσον αφορά το κτιριολογικό πρόγραμμα και η διαρκής αγωνία να μην μεταλλαχθεί σε ένα πολιτιστικό κέντρο για φολκλόρ θέματα, ή ένα περίκλειστο μικρόκοσμο οδήγησε στην πρόταση ενός υβριδικού  χώρου με λειτουργική ευελιξία και δεκτικότητα, που μορφώνεται με βάση τον συνδυασμό διαφόρων χρήσεων και δραστηριοτήτων, αλλά και τη δυνατότητα πολυσήμαντης νοηματοδότησης. Η τελική πρόταση επιχειρείται να μπορεί να γίνει ταυτόχρονα αντιληπτή μεταξύ άλλων σαν υπαίθριος δημόσιος χώρος, χώρος αναψυχής και πολιτισμού ή σαν κέντρο παροχής υποτυπωδών αλλά βασικών εξυπηρετήσεων σε μετανάστες. Ένα κτίριο-πλατεία που λειτούργει σαν ένας οργανισμός που παράγει αλληλεπικαλυπτόμενες ερμηνείες του από τους ανθρώπους επιτρέποντας τη συνάντηση και πιθανά τη συνύπαρξη και την συνδιαλλαγή.

Το κενό τελείται υπό μια ουδέτερη-ακαθόριστη ταυτότητα, που αντέχει τη συνάντηση, εν αντιθέσει με ένα κτίριο που προκαθορίζει συμπεριφορές. Βάσει αυτής της θεώρησης εξερευνούμε τον τρόπο που ο χώρος γίνεται αφορμή για συνάντηση. Σε ένα υπόλοιπο-κενό του συμπαγούς ιστού του Παγκρατίου (συνοικία στο κέντρο της Αθήνας), αναδύεται μια ελισσόμενη πλάκα  η οποία μη αναιρώντας απόλυτα την αίσθηση του κενού, φέρει, στεγάζει και περικλείει γεγονότα, συνδυάζοντας μια εξωστρεφή διάσταση (δώμα-πλατεία) και ένα καταφύγιο (βυθισμένο-κλειστός χώρος-προστατευμένη αυλή).

H κατοίκηση του κενού από τους μετανάστες μετασχηματίζει την πόλη. Το κενό ως ανοιχτός χώρος και το κενό ως σχισμή, υπόλοιπο -αφημένο, γίνεται φορέας συνάντησης και μιας επαναπροσδιοριζόμενης σχέσης του κατοίκου με το δημόσιο χώρο. Kαταλαμβάνοντας το κενό, είναι παρόντες εκεί από όπου η πόλη απουσιάζει, κατοικούν σε αυτό που περισσεύει από τους άλλους.

Διεκδικώντας παρουσία στο δημόσιο χώρο, αναπτύσσοντας δίκτυα ζωής στην πόλη, τα οποία διασταυρώνονται με εκείνα κάποιων άλλων κοινωνικών ή πολιτισμικών ομάδων, παράγουν στην ουσία την προοπτική μιας πόλης όχι των ορίων αλλά των κατωφλίων δηλαδή των τόπων συνάντησης.(Σταύρος Σταυρίδης.”Κατοίκηση και ετερότητα:Πρόσφυγες και μετανάστες στην πόλη”, Αθήνα 2002: Απόλυτος ρεαλισμός).

Συμβολικά η χειρονομία ανάδυσης του κτιρίου από το έδαφος αντιστοιχεί στην αυξανόμενη  παρουσία των μεταναστών στην πόλη, που την μπολιάζουν με ότι φέρουν μαζί τους. Ως αντίστιξη σε αυτή την υπό ανάδυση παρουσία, στήνεται ένα κατακόρυφο στοιχείο-σκαλωσιά σημείο αναφοράς στην πόλη. Ο σχεδιασμός επιχειρεί τη λιγότερη δυνατή επιβολή στον χρήστη και μεγαλύτερη ελευθερία στη διαχείριση και τις επεμβάσεις και με ελάχιστα καθορισμένη λειτουργία, καθώς χώροι και δραστηριότητες διαχέονται  και αλληλεπικαλύπτονται σύμφωνα με τις ανάγκες που προκύπτουν, καθιστώντας εύκολα οικειοποιήσιμο το χώρο.

thesis: Maria Tsigara, Akis Tilemachou, 2004

διπλωματική εργασία: Μαρία Τσιγάρα, Άκης Τηλεμάχου, 2004

architectural competition/αρχιτεκτονικός διαγωνισμός

The project deals with the reclamation of a neglected and disconnected public space and at the same time attempts to reintroduce a monument through its transformation into an open public place.

The first design principle of the proposal deals with the monumental complex and its surroundings as a single public space as a “square in the seafront” with special spatial qualities, as the vaulted semi-open space of the arsenals is approached as an extension of the open space that extends in front of it. The second design principle anticipates and negotiates the three boundaries that determine the space: the Venetian walls, the sea front and the boundary between inside and outside raum.

Thus, the final proposal consists of 3 +1 wooden pavilions (three in the vaulted arsenals and one in the warehouse), which reproduce the geometry of the arsenals and also have the ability to move on rails. These structures fullfill the indoor space required by the building program.

This design approach allows the monument to stay completely open to public life, constituting an extensive public space. The surrounding area gets reconfigured though better circulation: the introctution of a path alongside the wall and the reactivation of the neoclassical marble staircase, manage to re-connect the city with the sea and the monument.

The ability of the pavilions to move independently of (unattached to) the monument allows the constant spatial reconfiguration of the public space and between its three boundaries. The different location of the pavilions (in the limit of indoor and outdoor space, under the roofed square, on the open square and at the seafront) sets a multiplicity of possible movements that redefine and correlate spatial and visual fields as corridors, obstacles or unexpected openings between the vertical surfaces. At the same time, this very mobility of the pavilions negotiates and reestablishes the boundaries between indoor and outdoor space, in a dynamic dialogue of the open and the close determining the attributes of public space.

Σε ένα κτηριακό συγκρότημα που χαρακτηρίζεται ‘μνημειακό’ καλούμαστε να επιλύσουμε την ανάδειξη και ένταξη του στη σημερινή πόλη και μάλιστα με τρόπο που να το καθιστά τόπο ‘υποδοχής – αφετηρίας’.

Επιλέγουμε να παραμείνει ο χώρος του μνημείου ανοιχτός στη δημόσια ζωή συνιστώντας με τις περιβάλλουσες διαμορφώσεις έναν εκτεταμένο δημόσιο χώρο.

Ως κύριος συνθετικός στόχος τίθεται η απόδοση του μνημειακού συγκροτήματος στη ζωή της πόλης μέσω της δημιουργάς μιας “πλατείας στη θάλασσα”. Η συγκεκριμένη συνθετική επιλογή “διαβάζει” το χώρο του συγκροτήματος τόσο ως ένα ενδιάμεσο επεισόδιο του θαλάσσιου μετώπου της πόλης του Ηρακλείου γενικά, όσο και ως οργανικό τμήμα (ιστορικά/λειτουργικά/συμβολικά) του παλιού ενετικού λιμένα.

Προτείνουμε τη στέγαση όλων των χώρων του λειτουργικού προγράμματος εντός τεσσάρων σαφώς διακριτών κελυφών τα οποία προκύπτουν από την υπάρχουσα γεωμετρία του νεωρίου. Πρωταρχικής σημασίας για την πρόταση είναι η κίνηση των θολωτών κατασκευών πάνω σε ράγες.

 Τα Arsenali Vecchi κατασκευάζονται ως ένα λειτουργικό κέλυφος για τη ναυπήγηση και επισκευή σκαφών, στη γεωμετρία και τη κλίμακα που υπαγορεύει η συγκεκριμένη χρήση τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Στη συνέχεια μετατρέπονται σταδιακά σε κελύφη κατοικίας και προσαρμόζονται στην κλίμακα του ανθρώπινου σώματος με την διάρθρωση ορόφων εσωτερικά.

Στη σημερινή συνθήκη, το υπόλειμμα/απόσπασμα των νεωρίων αξιολογείται ως μνημειακό συγκρότημα. Οι προσθήκες έχουν απομακρυνθεί ενώ λειτουργικά ο χώρος παραμένει όχι απλά κενός χρήσης, αλλά πλήρως απαξιωμένος από τη ζωή της πόλης.

Επιλέγουμε να αντιμετωπίσουμε το μνημείο με αφετηρία τις χωρικές του ποιότητες όπως τις παραλαμβάνουμε σήμερα, πέρα από το παρελθόν του ως νεώριο. Μια κατασκευή, που η μορφή και η κλίμακά της παραπέμπει στη φόρμα του πλοίου θεωρούμε πως είναι μια μορφολογική παρέμβαση που η προφάνεια της καταδικάζει τη πρόσληψη ενός πολύ ενδιαφέροντος χώρου. Η πρόταση μας αξιολογεί το αρχικό κέλυφος ναυπήγησης ως έναν χώρο με εξαιρετική γεωμετρία επιδιώκοντας ταυτόχρονα να επανεισάγει σε αυτόν την ανθρώπινη κλίμακα. Την ίδια στιγμή καλείται να προσαρμοστεί στην αναστρεψιμότητα που επιβάλλει η μνημειακή σύμβαση.

Τα pavilion αποσπώνται και αναπαράγουν εσωτερικά την υπάρχουσα γεωμετρία ενώ ο χώρος τους χωρίζεται σε πατάρια κλίμακας δωματίου. Η κίνησή τους σε ράγες λειτουργεί ως ανάμνηση-υπόμνηση της αρχικής λειτουργίας του κελύφους όπου σκαριά πλοίων σύρρονταν κατά την φορά των θόλων από και προς τη θάλασσα. Με την απότμιση του νεωρίου και πιο πρόσφατα την κατασκευή της υπερυψωμένης οδού, η συνάρτηση αυτή του κτηρίου με το παραλιακό μέτωπο είναι αποδυναμωμένη. Οι όγκοι που προβάλλουν και κινούνται επί της ισόπεδης πλατείας με κατεύθυνση μια φανταστική αποβάθρα αποτελεί μια ισχυρή σχεδιαστική χειρονομία που ισχυροποιεί την πρότερη σχέση με την θάλασσα.

architects: Dimitris Theodoropoulos+Marianna Xyntaraki [hiboux arch], Antonis Katsaros, Christina Vasilopoulou, Dimitra Gavrilaki

αρχιτέκτονες: Δημήτρης Θεοδωρόπουλος+Μαριάννα Ξυνταράκη [hiboux arch], Αντώνης Κατσαρός, Χριστίνα Βασιλοπούλου, Δήμητρα Γαβριλάκη

Eleusis-events of interpretation

The main feature of  the city of Eleusis  is the coexistenceof historicallayers as ruins. The designing proposal attempts to activate the intertextuallity that palimpsest offers. Through a number of installations and landscaping it attempts to render a vision/consideration on the city [ free from any linear evolutionary shape of interpretation] by triggering possible correlations of historical forms as produced space. The landscaping articulates the layers by managing their proximity as well as the conjunctions between them.

The Mysteries era▪ and the Industrial past as layers of history are in a state of extreme spatial coexistence introducing a tension, a clash of identities of the current city. But the Formation of Identity in Eleusis happens through time constantly in reference to some otherness which organizes , constitutes it[temporal, symbolic, imaginary].For example the ancient city of Eleusis is based on a religious identity that emerges in reference to the absolute otherness, Death.

This finding gave the keys in the interpretive gesture of the proposal. The intertextuallity will be activated by demonstrating the tension that permeated the seasons. By  transforming  the  tension /conflict in current spatial experience.

A  route was formed that concluded Iera odos-contemporary main square-ancient temple-industrial ruins of 19th and 20th century-seafront. The route composes a nexus, a system of successive interventions-installations that cause a spatial experience of  the tension between identity-alterity. The architecture of these moments of tension is placed at the intersections and discontinuities of historical layers and attempts to manage the transitions in a way that the contemporary transition becomes an experiential event.

The effort is the construction of a nexus of installations positioned over the city as a mechanism of correlations between forms of space that history produced. The spatial experience of transition offers the keys of interpretation.

▪ The site of Eleusis is the place of condensation  of the agricultural revolution through its mythological interpretation.

♦

Ελευσίνα – τομές στην ιστορία της πόλης

Η επέμβαση στην  πόλη της Ελευσίνας επιχείρησε να βρει έναν σχεδιαστικό τρόπο να ερμηνεύσει την συνύπαρξη των ιστορικών στρώσεων και να ενεργοποιήσει διακειμενικές συσχετίσεις που παρέχει το παλίμψηστο. Προσπάθησε δηλαδή να δημιουργήσει τις συνθήκες ανάγνωσης ενός νέου κειμένου, απαλλαγμένο από οποιοδήποτε εξελικτικό σχήμα,  μέσω συσχετίσεων στρωμάτων ιστορίας και μορφών χώρου που αυτά παρήγαγαν. Οι συντακτικοί όροι αναζητήθηκαν σε ένα σύστημα χωρικών επεμβάσεων που διαχειρίζεται τις σχέσεις αυτές, αρθρώνει τις στρώσεις και εμφανίζει μια συμπύκνωση νοήματος , έναν συμβολισμό.

Το μυστηριακό ▪ και βιομηχανικό παρελθόν της πόλης ως στρώσεις ιστορίας βρίσκονται σε μια κατάσταση ακραίας χωρικής συνύπαρξης  εισάγοντας μια ένταση, μια σύγκρουση ταυτοτήτων της σημερινής πόλης [που προκύπτει από διαφορετικά φαντασιακά]. Όμως η συγκρότηση ταυτοτήτων στην Ελευσίνα συμβαίνει μέσα στον χρόνο διαρκώς σε αναφορά με κάποια ετερότητα που την οργανώνει [χρονική , συμβολική, φαντασιακή].

Ας μην ξεχνάμε πως η πόλη της αρχαίας Ελευσίνας εδράζεται σε μια λατρευτική ταυτότητα που προκύπτει ως σχέση με την απόλυτη ετερότητα, τον θάνατο.

Η διαπίστωση αυτή έδωσε τα κλειδιά στην ερμηνευτική χειρονομία της ανάδειξης της έντασης που διαπερνούσε τις εποχές , έδωσε τα κλειδιά στην χειρονομία μετατροπής της έντασης σε σημερινή χωρική εμπειρία.

Σχεδιάστηκε μια διαδρομή, ιερά οδός -σύγχρονη πλατεία-αρχαίο ιερό – βιομηχανικός ερειπιώνας 19^ου, 20^ου –θαλάσσιο μέτωπο, συγκροτούμενη από ένα σύστημα διαδοχικών επεμβάσεων το οποίο προκαλεί σε διαφορετικές τοποθεσίες διακειμενικές συσχετίσεις.

Στήθηκε δηλαδή χωρικά η ανάγνωση της σχέσης ταυτότητα-ετερότητα σε συσχετιστικές στιγμές. Η αρχιτεκτονική αυτών των στιγμών έντασης τοποθετήθηκε στις τομές και ασυνέχειες των ιστορικών στρωμάτων και αποπειράθηκε να διαχειριστεί τις μεταβάσεις, να δημιουργήσει μια διαδρομή ερμηνείας με όρους χωρικής εμπειρίας.

Η προσπάθεια αποτελεί την κατασκευή μιας γλώσσας με ενιαία σύνταξη που κάθεται ως μηχανισμός συγκρίσεων πάνω στον τόπο και ελεγχόμενα δημιουργεί τις συνθήκες νοηματοδότησης με το κάθε φορά έτερο.

▪Ο χώρος της Ελευσίνας είναι ο τόπος συμπύκνωσης της γεωργικής στροφής μέσα από την μυθολογική της ερμηνεία.

thesis: Xyntaraki Marianna 2005

διπλωματική εργασία : Ξυνταράκη Μαριάννα 2005